Spyder5 Elite – poradnik. Część 1.

0

Przez ostatnie 2 tygodnie miałem okazję testować kalibrator Datacolor Spyder5 Elite. Skalibrowaliśmy kilka laptopów i monitorów różnej jakości za pomocą dołączonego oprogramowania do kolorymetru. Z uwagi na brak polskiej instrukcji do oprogramowania Spyder5 Elite, zaprezentuję jak kalibrować tym oprogramowaniem, co gdzie kliknąć, aby efekt kalibracji był jak najlepszy.

Przedstawmy naszych bohaterów:

Kalibrator Datacolor Spyder5 Elite. Najnowszy kolorymetr firmy Datacolor z najbardziej rozbudowanym oprogramowaniem do kalibracji monitorów, laptopów i projektorów. Pisaliśmy już o nim we wcześniejszym artykule Premiera kalibratorów Spyder5.

spyder5elite

Monitor EIZO EV2450. To jeden z najnowszych modeli monitorów biurowych firmy EIZO. Nowoczesny design, Made in Japan, standardowa przestrzeń barwna sRGB, matryca IPS. Więcej o tym monitorze przeczytacie w naszym innym artykule. Monitor został podpięty do laptopa Acer z Windows 8.1 za pomocą kabla HDMI-DVI. W artykule pojawią się też wykresy porównawcze kiepskiego panelu tego laptopa.

IMG_4985

Wybór przyzwoitego monitora i laptopa z kiepską matrycą do prezentacji nie jest przypadkowy. Często posiadamy laptopy z mocnym procesorem i elektroniką, ale ich panele niestety są bardzo przeciętne. Jeżeli chcemy pracować z oprogramowaniem graficznym i retuszerskim przydaje się zewnętrzny monitor. Najczęściej jest to monitor domowo-biurowy. Kalibrator Spyder5 Eite lub Spyder5 Pro pozwoli nam na prawidłową, programową kalibrację monitora i laptopa. W przypadku kalibratora Spyder5 Express, będziemy mieć problem z kalibracją kiepskiej matrycy w laptopie z uwagi na ograniczone możliwości ustawień tej wersji oprogramowania.

Nie będę opisywać procesu instalacji oprogramowania Spyder5 Elite. Proces ten nie odbiega od instalacji jakiegokolwiek innego oprogramowania w środowisku Windows. Zakończenie instalacji wymaga rejestracji oprogramowania, w wyniku czego otrzymujemy właściwy klucz aktywacyjny, który wpisujemy w odpowiednie okienko i już możemy kalibrować.

Przygotowanie monitora do kalibracji.

Wydawać by się mogło że zakup takiego kalibratora to lekarstwo na wszystkie niedociągnięcia monitora. Niestety tak nie jest. Aby dobrze skalibrować i sprofilować nasz zestaw, musimy wcześniej odpowiednio przygotować monitor i komputer do tego zadania. Poniższe zalecenia stosujemy niezależnie od posiadanego kalibratora i oprogramowania do kalibracji.

1. Przygotowanie komputera.

W naszym systemie operacyjnym nie mogą znajdować inne aktywne programy wpływające na zarządzanie profilami monitora lub wyświetlacza, oraz modyfikujące sygnał na wyjściu karty graficznej. Najczęściej spotykanym tego typu programem jest Adobe Gamma Loader, instalowany automatycznie ze starszymi wersjami oprogramowania Adobe. Znajdziemy go w Autostarcie systemu Windows. Nawet jeżeli nie używaliśmy nigdy tego narzędzia, powinniśmy je odinstalować lub przynajmniej usunąć z autostartu. Jeżeli wcześniej były zainstalowane inne programy do kalibracji i profilowania, sprawdźmy czy nie są one aktywne (najlepiej je odinstalować).
Teraz możemy sprawdzić ustawienia karty graficznej. Oprogramowanie (rozbudowane sterowniki) do kart graficznych pozwalają na modyfikacje wyjścia sygnału video. Czasem korzystamy z tych możliwości aby poprawić sobie kolorystykę monitora. Wszystkie tego typu funkcje powinny być wyłączone lub wyzerowane.
System Windows ma własne narządzie do profilowania (kalibracji) monitora. Znajdziemy je w opcjach zarządzania kolorem i wyłączamy jeżeli było wcześniej włączone. Dzięki temu oprogramowanie Spyder5 Elite będzie mogło zapisywać i zmieniać profile w naszym systemie, i przypisywać je do naszego monitora. Monitor podłączamy do komputera złączem DisplayPro lub DVI, a w ostateczności HDMI jezeli nie mamy innej możliwości. Dobrze jest po wszystkich tych zmianach dokonać restartu systemu.

2. Przygotowanie monitora.

Od kilku lat monitory są wyposażane w rożnego rodzaju dodatkowe funkcje i usprawnienia. Część z nich oszczędza energię, inne poprawiają wyświetlanie np. filmów. Przestawiamy kalibrowany monitor na tryb pracy użytkownika (user) aby mieć dostęp do wszystkich ustawień monitora. Resetujemy jego ustawienia do fabrycznych, a następnie wyłączamy wszystkie ulepszenia. Szczególnie zwracamy uwagę na funkcje związane z automatycznym ściemnianiem i rozjaśnianiem monitora (cześć monitorów ma wbudowany czujnik oświetlenia) oraz wszelkiego rodzaju automaty np.: automatyczny kontrast. Mogą one mieć negatywny wpływ na proces kalibracji. Dobrze jest też wyłączyć funkcję overdrive, po kalibracji możemy ją włączyć ponownie. Monitor powinien przed kalibracją pracować minimum 30 minut, aby jego matryca i elektronika ustabilizowały się.

Po tych przygotowaniach możemy już spokojnie rozpocząć proces kalibracji w którym dokonamy adiustację i profilowanie monitora. Uruchamiamy oprogramowanie Spyder5 Elite z podpiętym do komputera kalibratorem. W moim przypadku połączyłem monitor z laptopem kablem HDMI-DVI, oraz dodatkowo kablem USB. Kalibrator dla wygody podłączyłem do huba USB w monitorze.

Kalibracja: czyli adiustacja i profilowanie monitora za pomocą kolorymetru i oprogramowania Datacolor Spyder5 Elite

Czas na właściwą kalibrację. Uruchamiamy oprogramowanie Spyder5 Elite. Na pierwszym ekranie widzimy zalecenia które należny wykonać przed sama kalibracją.

Ekran startowy Spyder5

Jak wspomniałem wcześniej nie powinniśmy wykonywać kalibracji na monitorze który pracuje krócej niż 30 min. Postarajmy się aby na matryce nie padało bezpośrednio światło. Resetujemy monitor do fabrycznych ustawień. Ustawiamy (jeżeli mamy taką możliwość) temperaturę barwy (np. 6500K) i jasność monitora na parametry jakie chcemy osiągnąć po kalibracji. Zaznaczamy wszystkie zadania jako wykonane. I to jest moment w którym nie klikamy NEXT co sugeruje nam oprogramowanie. Zanim przejdziemy dalej, zerkniemy w preferencje i narzędzia które oferuje nam oprogramowanie. Jedno z tych narzędzi może się przydać przed rozpoczęciem kalibracji.

Preferencje Spyder5 Elite

Rozpoczynamy nasz przegląd od zakładki File/Preferences. Najbardziej interesuje nas najgłębsza zakładka preferencji. Aby się do niej dostać musimy przejść przez 2 mniej znaczące plansze ustawień. Klikamy Advanced Setings i następnie ICC Setings.

Preferencje

Zaawansowane opcje

Na zakładce ICC Setings możemy wybrać sobie wersję profilu ICC generowanego do systemu, a także metodę adaptacji chromatycznej :). Domyślnie mamy ustawiony generowany profil ICC w wersji 2.0. Jeżeli nasz system i oprogramowanie graficzne obsługuje profile ICC 4.0 to możemy sprawdzić jaki da efekt wygenerowanie profilu ICC 4.0. Ogólnie uznaje się że profile ICC 2.0 są bezpieczniejsze, a ICC 4.0 lepsze, ale nie zawsze oprogramowanie które posiadamy je obsługuje lub prawidłowo interpretuje. Można wykonać dwie kalibracje na rożnych ustawieniach i sprawdzić która da nam lepsze efekty wizualne. Przy kiepskich matrycach warto poeksperymentować z użyciem XYZ Scaling. Domyślne ustawienie Bradford jest zazwyczaj lepszym rozwiązaniem. Jest to jedyne miejsce gdzie można te parametry zmienić i później, po rozpoczęciu procesu kalibracji, nie będziemy mieli dostępu do tych zmiennych.

Profile ICC

Zerknijmy teraz na zakładkę Tools. Mamy tu kilka bardziej lub mniej przydatnych narzędzi. Omówmy je szybko.

Narzędzia Spyder5 Elite

Curves czyli krzywe :) Narzędzie to pozwala na przejrzenie informacji o wyglądzie krzywej Gamma zapisanej w profilu. Szczególnie zwracamy uwagę na zmienne wprowadzane do tablicy LUT karty graficznej. Linie tej krzywej w najlepszym przypadku powinny być idealnie proste i pokrywać się ze sobą. Koniecznie musimy zajrzeć tu po dokonaniu kalibracji. Mamy także narzędzie Edit Curves które pozwoli nam na modyfikacje krzywych odpowiedzi tonalnej. Na obrazach poniżej widzimy przykładowe efekty wcześniejszej kalibracji monitora EIZO EV2450 i laptopa Acer. Zwróćmy uwagę na różnice układu krzywych korekcji tablicy LUT karty graficznej. W przypadku monitora EIZO EV2450 są to niewielkie zmiany, natomiast w przypadku panelu laptopa – powinniśmy wykonać następną kalibrację podnosząc punkt bieli o kilkaset Kelvinów. Wizualnie da to lepszy efekt.

Krzywa tonalna

Edit Curve. Narzędzie to pozwali nam na ręczną modyfikację krzywych odpowiedzi tonalnej.  Poniżej widzimy wspomniany wcześniej wykres korekty dla matrycy laptopa Acer.

Edycja krzywej tonalnej

Narzędzie Information przedstawia tabelkę z parametrami ostatniej kalibracji. Mamy też narzędzie History które obrazuje historię kalibracji monitora i pomiarów.

Historia kalibracji monitora

Jednym z najciekawszych dostępnych narzędzi w oprogramowaniu Spyder5 Elite jest Colorimeter. Narzędzie to razem z kolorymetrem pozwala na aktualny pomiar wyświetlanego koloru. Możemy definiować składowe RGB i dokonać ich pomiaru. Jest to bardzo przydatne narzędzie do oceny monitora, w szczególności temperatury barwowej dla różnych wartości szarości. Kilka pomiarów pozwala nam uwidocznić jak zmienia się temperatura barwy w skali szarości. Jest to moment w którym możemy już wstępnie adiustować jasność i punkt bieli monitora przed właściwą kalibracją.

Pomiar bieli

Pomiar szarości

Po przejrzeniu preferencji i narzędzi wracamy do właściwej kalibracji monitora za pośrednictwem Datacolor Spyder5Elite. Teraz klikamy NEXT i przechodzimy do wyboru jednego z trzech trybów kalibracji.
Step-by-steb Assistant – czyli krok po kroku. Jest to bardzo wygodny i przyjazny dla użytkownika tryb kalibracji. Ten tryb wybieram aby zobrazować cały proces kalibracji.
Studio Match –  w tym trybie możemy dopasować parametry monitorów na stanowisku wielomonitorowym – czyli tak je skalibrować by w teorii pokazywały to samo.
Expert Console – to samo co w krok po kroku tylko wszystko na jednym ekranie. Jak sama nazwa wskazuje jest to tryb polecany expertom, czyli wszystkim użytkownikom którzy nie chcą co chwila klikać NEXT :)

Zaznaczamy Step-by-step Assistant i klikamy NEXT.

Zaczynamy kalibrację monitora

Teraz definiujemy jakie urządzenie będziemy kalibrować. Ma to znaczenie na dalszy proces samej kalibracji.  My zaznaczamy Desktop i klikamy NEXT.

kalibracja2_0022_Warstwa 19

Jeżeli wcześniej robiliśmy już kalibrację to zobaczymy inny ekran. Możemy tu wybrać urządzenie do kalibracji, oraz to czy chcemy zrobić nową kalibrację, sprawdzenie kalibracji, czy też re-kalibrację.

re-kalibracja

Po wyborze urządzenia do kalibracji określamy jego nazwę i producenta, po czym klikamy NEXT.

Nazwa monitora do kalibracji

Oprogramowanie Spyder5 Elite zaproponuje nam możliwość ręcznej adiustacji monitora przed profilowaniem. Znając możliwości nastaw w panelu OSD monitora zaznaczamy odpowiednie opcje. Jeżeli nasz monitor nie ma presetów dla temperatury barwowej (Kelvin Presets), to tej opcji nie zaznaczamy.

adiustacja monitora

Poniżej widzimy panel ustawień kalibracji. Mamy określone urządzenie które będziemy kalibrować i zaznaczoną opcję FullCAL. W tym miejscu możemy określić parametry naszej kalibracji: Gamma, Punkt bieli i Jasność.
Gamma – tu pozostawiamy rekomendowaną Gamma 2,2.
White Point – możemy pozostawić rekomendowane 6500K, lub zmienić na inną dowolną temperaturę barwową, która dla naszych celów kalibracji będzie bardziej odpowiednia. Pamiętacie planszę z wykresem korekcji tonalnej dla laptopa? Większość laptopów ma panele bardzo kiepskie i zimne – czyli z punktem bieli znacznie powyżej 7500K. Jeżeli ustawimy tu standard 6500K to efekt będzie opłakany. Zamiast naturalnej szarości otrzymamy zielonkawe zabarwienie. Aby tego uniknąć musimy wybrać złoty środek. Dokonując pomiaru punktu bieli przed kalibracją za pośrednictwem narzędzia Colorimeter, ustawmy ten parametr pomiędzy natywna bielą panelu a docelową. Dla przykładu: jeżeli pomiar pokazał nam 8500K, a docelowo chcielibyśmy uzyskać 6500K to ustawiamy na 7500K i sprawdzamy jaki efekt wizualny otrzymamy po kalibracji.
Brightness – jasność monitora ustawiamy w zależności od naszych potrzeb i jasności w pomieszczeniu w którym pracujemy. NIE klikamy NEXT, tylko Advanced Setings.

kalibracja2_0019_Warstwa 22

Advanced setings. Tu interesują nas dwa parametry.

Parametry kalibracji

Room Light – jeżeli pozostawimy ON, przed kalibracją zostanie dokonany pomiar jasności otoczenia. Osobiście unikam tego typu pomiaru w trakcie kalibracji. W naszym wypadku zmieniamy to ustawienie na OFF.
Gray Balance Calibration – ustawienie domyślne to Faster. Zdecydowanie lepsze efekty kalibracji uzyskamy przestawiając na Better. Kalibracja przy tym wyborze trwa parę minut dłużej. Tera możemy kliknąć NEXT.

Zmiana ustawień zaawansowanych

Oprogramowanie Spader5 Elite poprosi nas aby ustawić w monitorze preset punktu bieli, odpowiedni dla naszego założenia – czyli 6500K. Po zmianie ustawień monitora klikamy NEXT.

ustawienie panelu OSD

Umieszczamy kolorymetr Spyder5 we wskazanym przez oprogramowanie polu i klikamy NEXT.

kalibracja monitora

W trakcie właściwego profilowania, oprogramowanie pozwoli nam wykonać adiustację monitora do zadanych parametrów.  W naszym przypadku zmieniamy ustawienia RGB w monitorze tak by słupki RGB były równe i zmieściły się w wąskim prostokącie. Następnie ustawiamy jeszcze jasność monitora do jasności określonej w trakcie ustawień kalibracji.

 

Po kilku minutach nadajemy naszemu profilowi nazwę, klikamy Save, i NEXT. Możemy też ustawić parametr, kiedy oprogramowanie przypomni nam o konieczności wykonania re-kalibracji.

Zapis profilu ICC do systemu

Nasza kalibracja monitora jest w teorii już zakończona. Profil został zapisany w systemie i przypisany do monitora. Do karty graficznej zastają wprowadzone korekty. Teraz klikamy NEXT i możemy zobaczyć efekt naszej pracy.

kalibracja z sukcesem

Narzędzie Spyder Proof pozwala nam ocenić wizualnie zmiany jakie nastąpił po kalibracji. Możemy do oceny kalibracji wykorzystać zaproponowany przez Datacolor zestaw zdjęć referencyjnych lub też wczytać własne.

poprawienie kalibracji

Możemy także użyć narzędzia SpyderTune aby dokonać zmian w naszej kalibracji. Narzędzie to pozwala na modyfikacje punktu bieli, gammy i jasności. Po zakończeniu ewentualnych zmian klikamy na NEXT.

zmiany po kalibracji

Teraz oprogramowanie Spyder5 Elite wyświetli nam krótkie podsumowanie. Widzimy tu określona przestrzeń barwną naszego monitora. Możemy też porównać ją z inną kalibracją.

przestrzeń barwna

Tutaj widzimy porównanie przestrzeni barwnej monitora EV2450 z panelem Acera i przestrzenią AdobeRGB. Mamy też wyświetlone okienko Information w którym podane są poszczególne parametry kalibracji.

podsumowanie kalibracji

Możemy też użyć wcześniejszej omawianego narzędzia Curves aby podejrzeć jak wyglądają zmienne wprowadzane do naszej karty graficznej. Jest to też dobry moment do wprowadzenia dodatkowych poprawek przy użyciu Edit Curves.

krzywa po kalibracji

I to już koniec naszej kalibracji monitora EIZO EV2450. W podobny sposób skalibrujemy każdy inny monitor.

Załączam jeszcze oryginalną anglojęzyczną instrukcję Datacolor Spyder5.

W przypadku używania oprogramowanie Spyder5 Elite lub Spyder5 Pro możemy dokonać analizy jakości naszego monitora (Display Analysis), ale to już opiszę w następnym artykule.

Analiza panelu

Kalibratory Datacolor Spyder5 możecie oczywiście kupić w naszym sklepie.

Podziel się tym ze znajomymi.

Zostaw komentarz